English version
Dr Mateusz Szpytma zaznaczył, że IPN poprzez publikacje i upamiętnienia stara się przypomnieć te wszystkie historie – jednym z wielu działań Instytutu będzie odsłonięcie pomnika, poświęconego wszystkim Polakom, którzy mimo zagrożenia, otworzyli swoje serca i udzielali schronienia Żydom. Uroczystość odbędzie się w Ciepielowie, w Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką.
– Jest wiele takich historii, które albo nie są znane, albo nie są upamiętnione. Trzeba mówić o tych historiach głośno, aby wiedziała o nich nie tylko Polska, ale i cały świat
– dodał zastępca prezesa IPN.
Spotkanie z dr. hab. Sebastianem Piątkowskim, autorem książki „»W płomieniach zaś ciągle odzywały się jęki...«. Niemieckie zbrodnie na niosących pomoc Żydom Polakach z Ciepielowa i okolic” odbyło się 21 marca 2025 r. w Centralnym Przystanku Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Warszawie. Publikacja została wydana w ramach Centralnego Projektu Badawczego IPN: „Dzieje Żydów w Polsce i stosunki polsko-żydowskie w latach 1917-1990”.
Od 6 grudnia 1942 r. do prawdopodobnie 15 marca 1943 r. w części Kreis Starachowice (Generalne Gubernatorstwo) obejmującej gminy Chotcza, Ciepielów, Iłża, Lipsko i Solec nad Wisłą Niemcy przeprowadzili akcję pacyfikacyjną mającą na celu fizyczne unicestwienie „bandytów” – ludzi posiadających broń, Żydów szukających ocalenia, a także tych, którzy zamiast poinformować niemieckie władze o „przestępcach”, wspomagali ich schronieniem i żywnością. Niemieccy żandarmi zamordowali blisko 300 osób – Żydów, Polaków, Romów i jeńców sowieckich. Większość zginęła od kul, część spalono żywcem w płonących zabudowaniach lub zakatowano podczas przesłuchań.
W książce znajdują się świadectwa spisane w latach sześćdziesiątych, opisy zbrodni, których dokonywali Niemcy, a także historia ks. Ludwika Barskiego, postaci szerzej nieznanej, który wydawał fałszywe metryki chrztu, co pozwoliło na ocalenie części Żydów.
Spotkanie zwieńczył pokaz filmu „Historia Kowalskich” w reż. Arkadiusza Gołębiewskiego i Macieja Pawlickiego.
Zapis transmisji na kanale IPNtv
***
Promocja książki „W płomieniach zaś ciągle odzywały się jęki...”. Niemieckie zbrodnie na niosących pomoc Żydom Polakach z Ciepielowa i okolic wpisuje się w obchody Narodowego Dnia Pamięci Polaków Ratujących Żydów pod okupacją niemiecką – 24 marca, który jest wyrazem hołdu dla tych, którzy w trudnym okresie okupacji niemieckiej, mimo grożącej kary śmierci, zdecydowali się pomóc współobywatelom narodowości żydowskiej.